Ana Sayfa / Aracı Kurum & Tazminat / Yetkisiz İşlem ve 'Portföyümü Erittiler' İddiası

Yetkisiz İşlem ve 'Portföyümü Erittiler' İddiası: İspat ve Sorumluluk

SPK Hukuku — Hukuk MasasıYayın: 02.07.202611 dk okumaKaynak: Uygulama rehberi

"Hesabıma girmişler, benim haberim olmadan işlem yapmışlar." — Bu iddia, aracı kurum uyuşmazlıklarının en ağır ve en ispata aç türüdür. Kazananı, duygular değil kayıtlar belirler: talimat kayıtları, ses kayıtları ve sizin itiraz disiplininiz.

Üç ayrı iddia, üç ayrı dosya

Talimatsız işlem: Hiç vermediğiniz emirlerin gerçekleştirilmesi — en net ihlal türüdür; mesele, talimatın yokluğunu kayıtlarla göstermektir.
Profil dışı yönlendirme: Risk profilinize açıkça uygun olmayan ürünlere yönlendirilme iddiası; burada uygunluk/yerindelik değerlendirmeleri ve size yapılan bilgilendirmenin kayıtları konuşur.
Aşırı işlem (churning) iddiası: Hesabın, komisyon üretmek amacıyla gereksiz yoğunlukta döndürüldüğü iddiası; işlem sıklığı, komisyon/varlık oranı ve işlemlerin iktisadi mantığı üzerinden analiz edilir.

İspatın yapı taşları

Talimat kayıtlarını isteyin. Aracı kurumlar; telefon emirlerinde ses kayıtlarını, elektronik emirlerde işlem loglarını tutmakla yükümlüdür. Uyuşmazlık konusu işlemler için bu kayıtları yazılı olarak talep edin — verilmemesi ya da hiç tutulmamış olması, başlı başına kurum aleyhine bir başlıktır.

Erişim izlerini sorgulayın. Elektronik işlemlerde hangi cihaz/IP üzerinden, hangi saatte oturum açıldığı kayıtlıdır; "ben değildim" savunmasının teknik zemini bu izlerdedir. Şifrenizi biriyle paylaştıysanız — yatırım temsilciniz dahil — bunu da dürüstçe masaya koyun: dosyanın kaderini değiştirir.

İtiraz takviminizi gösterin. Ekstre ve işlem bildirimlerine süresinde itiraz edilmemesi, uygulamada zımni onay gibi okunabilir. İşlemi fark ettiğiniz gün yazılı itiraz edin; geç fark ettiyseniz, neden geç fark ettiğinizi (bildirim gitmemesi vb.) belgeleyin.

Zararı ayrıştırın. Talep, "hesabım şu kadardı, şu kadar kaldı" toplamı değil; ihlal sayılan işlemlerin tekil sonuçlarıdır. Piyasa kaynaklı kayıpla ihlal kaynaklı kaybı ayrıştıran bir hesap tablosu, dosyanın omurgasıdır.

Sürecin kanalları

Yol haritası, ana rehberimizdeki kademeyle aynıdır: kuruma yazılı başvuru → tatmin etmezse Kurul şikâyeti ve/veya borsa uyuşmazlık mekanizması → tazminat davası. Yetkisiz işlemin bir çalışanın kişisel fiilinden kaynaklandığı senaryolarda ceza boyutu (güveni kötüye kullanma vb.) ayrıca gündeme gelebilir; bu boyut, hukuk davasıyla paralel ama ayrı bir usulde yürür.

Denge notu: Her zarar eden hesap "eritilmiş" değildir; piyasa riski gerçeğiyle ihlal iddiası arasındaki çizgi kayıtlarla çizilir. Bu rehber iddia sahiplerine ispat disiplini, kurum çalışanlarına da kayıt disiplininin neden iki tarafı birden koruduğunu anlatır.

Sık Sorulan Sorular

Şifremi yatırım temsilcime ben verdim; davayı kaybettim mi?

Kaybetmediniz ama zorlaştırdınız: erişim izi savunmanız zayıflar. Yine de profil dışı yönlendirme, bilgilendirme eksikliği ve işlemlerin niteliği üzerinden sorumluluk tartışması sürdürülebilir.

Ses kaydında 'onaylıyorum' demişim ama ne onayladığımı anlamamışım?

Onayın kapsamı ve size yapılan bilgilendirmenin yeterliliği birlikte değerlendirilir; kayıt tek başına mutlak kalkan değildir. Kaydın tamamının dinlenmesi ve bağlamıyla analiz edilmesi gerekir.

Ne kadar geriye dönük itiraz edebilirim?

İtiraz ve dava süreleri; sözleşmenize, işlemin türüne ve öğrenme tarihine göre değişir. Genel bir gün sayısı vermek yanıltıcı olur — kayıtlarınızla birlikte, gecikmeden hukuki görüş alın.

Hesabınızda açıklayamadığınız işlemler mi var?

Ekstrelerinizi ve fark ettiğiniz tarihi iletin; ispat setinizi birlikte kuralım.

İletişim Formu

YESPK Hukuku — Hukuk MasasıEditoryal içerik. Avukat kadrosu tamamlandığında rehberler, ilgili alanda çalışan avukat imzasıyla güncellenecektir.

Resmî Kaynaklar

SPK Resmî Sitesi (duyurular ve yetkili/izinli kuruluş listeleri) — https://spk.gov.tr SPK Mevzuat (6362 sayılı Kanun ve Tebliğler) — https://spk.gov.tr/mevzuat MKK — Merkezi Kayıt Kuruluşu — https://www.mkk.com.tr

Bu rehber genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olaya ilişkin hukuki görüş niteliği taşımaz ve avukat–müvekkil ilişkisi doğurmaz. İçerikteki hiçbir bilgi yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Karar ve tutar bilgileri SPK'nın kamuya açık resmî bültenlerinden aynen aktarılmıştır; itiraz ve dava süreleri kararın ilgilisine tebliğ tarihinden işler, bülten yayım tarihi süre başlangıcı değildir. Bu site, Sermaye Piyasası Kurulu ile bağlantılı resmî bir kuruluş değildir; addaki "SPK hukuku" ifadesi hukuk alanını belirtir.