Bireysel Portföy Yöneticiliği Sözleşmesi: Paranızı Kime, Hangi Yetkiyle Emanet Ediyorsunuz?

Kısa cevap: Bireysel portföy yöneticiliğinde, yetkili kuruluş sizin adınıza ve sözleşmeyle belirlenen bir takdir yetkisi çerçevesinde portföyünüzü yönetir; bu hizmeti aracı kurumlar, yatırım ve kalkınma bankaları ile portföy yönetim şirketleri sunabilir. Hizmete başlamadan önce bireysel portföy yöneticiliği çerçeve sözleşmesi imzalanır ve yerindelik testi zorunlu olarak uygulanır. Kritik iki nokta: yönetici, sözleşmede çizilen sınırlar içinde sizin her işlem için ayrı talimatınızı almadan karar verebilir; ve mevzuat gereği size getiri garantisi verilemez. Bu rehber, "paramı kime, hangi yetkiyle emanet ediyorum" sorusunu netleştirir.

Portföy yöneticiliği nedir, kim yapabilir?

Bireysel portföy yöneticiliği, bir yatırımcının varlıklarının, onun adına ve hesabına, profesyonel bir yönetici tarafından yönetilmesidir. Buradaki ayırt edici unsur takdir yetkisidir: yönetici, sözleşmede belirlenen strateji ve sınırlar içinde alım-satım kararlarını kendisi verir. Bu hizmeti yalnızca yetkili kuruluşlar — aracı kurumlar, yatırım/kalkınma bankaları ve portföy yönetim şirketleri — sunabilir. Yetkisiz kişilerin "senin paranı yönetip kazandırayım" teklifleri, izinsiz faaliyet riski taşır; bu boyutu diğer kümelerimizdeki izinsiz faaliyet rehberlerinde ele aldık.

Sözleşme öncesi: yerindelik testi

Takdir yetkisinin sınırları: sözleşmede ne yazıyor?

Getiri garantisi verilemez

Önemli bir koruma kuralı: portföy yöneticiliğinde müşteriye belirli bir getiri garanti edilemez. "Şu kadar kazandıracağız" veya "anaparanız garantidir" gibi taahhütler, bu hizmetin doğasına ve mevzuata aykırıdır. Piyasa riski müşteriye aittir; yöneticinin yükümlülüğü, belirli bir sonucu değil, özen ve sadakatle, sözleşmedeki stratejiye uygun bir yönetimi sağlamaktır. Getiri vaadiyle yapılan pazarlamalar, başlı başına bir kırmızı bayraktır.

Portföy yöneticiliği ile yetkisiz işlem farkı

Bu ayrım kritiktir. Portföy yöneticiliğinde yönetici, sözleşmeyle verilen takdir yetkisi çerçevesinde sizin ayrı talimatınız olmadan işlem yapabilir — ve bu hukuka uygundur. Yetkisiz işlemde ise böyle bir yetki yokken (örneğin sadece alım-satıma aracılık ilişkisi varken) kurumun/temsilcinin sizin talimatınız dışında işlem yapmasıdır — bu hukuka aykırıdır. Yani aynı "talimatsız işlem" görünümü, altında yatan sözleşmeye göre tümüyle farklı sonuç doğurur. Bu nedenle bir uyuşmazlıkta ilk soru şudur: ortada geçerli bir portföy yöneticiliği yetkisi var mıydı, yoksa yetki sınırı aşıldı mı? Yetkisiz işlem ve portföy eritme iddialarının ispatını ilgili rehberimizde ele aldık.

Sözleşme imzalarken kontrol listesi

(1) Hizmeti sunan kuruluş yetkili mi (aracı kurum, yatırım/kalkınma bankası veya portföy yönetim şirketi)? (2) Yerindelik testi yapıldı ve strateji profilinize uygun mu? (3) Takdir yetkisinin sınırları, benchmark ve kısıtlar net mi? (4) Ücret yapısı (yönetim + performans) şeffaf mı? (5) Herhangi bir getiri/anapara garantisi vaat ediliyorsa uzak durun. Bu beş başlık, paranızı doğru ellere ve doğru çerçevede emanet etmenin temelidir.