Bir Coin Borsaya Nasıl Eklenir, Neden Çıkarılır? Listeleme ve Delist Kuralları

Kısa cevap: Türkiye'de bir kripto varlığın platformda işlem görmesi de görmeye son vermesi de artık kural bağlıdır. III-35/B.2 sayılı Tebliğ uyarınca platformlar; hangi varlıkların listeye alınacağını ve çıkarılacağını belirleyen yazılı bir prosedür oluşturmak, bu prosedürü ve güncel listeyi internet sitesinde yayımlamak, kararları en az üç kişiden oluşan bir listeleme komitesine bağlamak ve delist kararlarını değerlendirme raporuna dayandırmak zorundadır. "Yönetim istedi, coin eklendi" devri hukuken kapanmıştır. Bu rehber, hem yatırımcının hem proje sahibinin listeleme oyun kitabıdır.

Listeleme komitesi: kararı kim veriyor?

Tebliğ, listeleme kararını kurumsal bir organa emanet eder: platform nezdinde asgari üç üyeli bir listeleme komitesi kurulur ve komitenin çoğunluğunun finans, hukuk, bilgi teknolojileri, bilgi güvenliği ve dağıtık defter teknolojileri alanlarında en az yedi yıllık tecrübeye sahip kişilerden oluşması aranır. Bu tasarımın amacı açık: listeleme, pazarlama departmanının değil, riski teknik ve hukuki boyutlarıyla tartabilecek bir heyetin kararı olsun. Prosedür yılda en az bir kez gözden geçirilir; yani kriterler de yaşayan bir metindir.

Hangi varlıklar kapıdan giremez?

NFT ve oyun içi varlıklar: ayrı bir evren

Delist: bir varlık listeden nasıl çıkar?

Platform, listelediği bir kripto varlığın prosedürde belirlediği kıstasları artık sağlamadığını tespit ederse, hazırlayacağı değerlendirme raporu çerçevesinde varlığı listeden çıkarabilir. Süreç keyfî olamayacağı gibi sessiz de yürüyemez: prosedür ve güncel liste kamuya açıktır, çerçeve sözleşmeler listeleme prosedürüne ve olağan dışı durum tedbirlerine ilişkin bilgileri içerir. Yatırımcı tarafında delist, tipik olarak bir geçiş penceresi anlamına gelir: pozisyonu kapatma ya da varlığı destekleyen başka adrese/cüzdana transfer etme. Bu pencerede platform bildirimlerini yakından izlemek, sürecin en kritik yatırımcı görevidir.

Kanuni dayanak: yazılı prosedür zorunlu

Listeleme kararı platformun keyfine bırakılmamıştır. Kanun'a göre; platformlarca kendi nezdlerinde işlem görecek veya ilk satış ya da dağıtımı yapılacak kripto varlıkların belirlenmesine ve bunların işlem görmesinin sonlandırılmasına ilişkin yazılı listeleme prosedürü oluşturulması zorunludur ve bu konuda Kurul tarafından ilke ve esaslar düzenlenebilir (SPKn m.35/C-2).

Aynı fıkra teknik bir kapı da açar: belirlenecek ilke ve esaslarda, TÜBİTAK'ın ya da gerekli görülen diğer kurum ve kuruluşların görüşü alınarak kripto varlıkların teknolojik özelliklerine ilişkin teknik kriterlere yer verilebilir. Fıkranın son cümlesi ise belirleyicidir: bir kripto varlığın platformlarca listelenmiş olması bunların kamuca tekeffülü anlamına gelmez. Devamında da platformlarda fiyatlar serbestçe oluşur denir (m.35/C-3).

Prosedürde bulunması gereken asgari ölçütler

İkincil mevzuat çerçeveyi doldurur. III-35/B.2 sayılı Tebliğ uyarınca listeleme ve listeden çıkarma prosedürü yönetim kurulu kararı ile yürürlüğe girer ve asgari olarak şu ölçütler dikkate alınarak hazırlanır:

Tebliğ ayrıca platformların; kripto varlığın proje sahibi, alıcı ve satıcıların nitelikleri, listeye alma şartları ve likidite durumu gibi ölçütleri dikkate alarak farklı pazarlar kurabileceğini ve her pazar için farklı işleyiş kuralları oluşturabileceğini öngörür.

"Coin'im delist oldu, param yandı mı?"

Hayır — delist, varlığın hukuken buharlaşması değildir; o platformdaki işlem ortamının kapanmasıdır. Varlık üzerindeki mülkiyetiniz sürer ve saklama mimarisinin genel kuralları (varlık ayrımı, transfer yükümlülükleri) burada da geçerlidir. Ayrıca Tebliğ, saklama kuruluşunun bir varlığa saklama hizmeti verememesi gibi hâller için bile çözüm haritası çizmiştir: platformun sınırlı süreli saklaması, ardından müşterinin bildirdiği cüzdana transfer; müşteriye ulaşılamazsa çerçeve sözleşme esasları içinde satılıp bedelin hesaba aktarılması veya bilgilendirme ile saklamaya devam. Sizin cephenizden altın kural şudur: platformdan gelen delist ve varlık işlemleri bildirimlerine süresi içinde yanıt verin; sessiz kalınan her pencere, seçenek setinizi daraltır. Fiyat tarafındaki etki ise hukukun değil piyasanın konusudur — delist duyurusunun değer üzerindeki sonuçlarına ilişkin hiçbir yorum, bu sitenin kapsamına girmez.