Bilgi Suistimali (m.106): İçsel Bilgiyle İşlem Kimler İçin Suçtur?

Bir şirketin henüz açıklanmamış büyük sözleşmesini, birleşme görüşmesini ya da beklenmedik zararını herkesten önce öğrenmek, borsada "fırsat" değil yasak bölgedir. 6362 sayılı Kanun'un 106. maddesi, bu bölgeye girenler için hapis cezası öngören bilgi suistimali suçunu düzenler.

İçsel bilgi neyi kapsar?

Kalbi şu üçlüde atar: bilgi henüz kamuya açıklanmamış olacak, ilgili araç veya ihraççıyla doğrudan ya da dolaylı ilgili olacak ve açıklandığında fiyadı etkileyebilecek nitelikte olacak. Finansal sonuçlar, önemli sözleşmeler, birleşme-devralma görüşmeleri, pay geri alım kararları bu tanımın klasik örnekleridir. Bilgi KAP'ta açıklandığı an "içsel" olma niteliğini yitirir; yasak bölge kapanır.

Kimler suçun faili olabilir?

Madde, bilgiye konumu gereği erişenleri merkeze alır: ihraççının yöneticileri ve ortaklık ilişkisi içindekiler; bilgiye meslek, görev veya iş ilişkisi dolayısıyla ulaşanlar — denetçiler, danışmanlar, avukatlar, bankacılar, hatta süreçte çalışan destek personeli. Kanun ayrıca bu bilgiyi sayılanlardan elde eden kişilerin işlemlerini de kapsayabilen bir kurgu içerir; "ben yönetici değilim, kulaktan duydum" savunmasının sınırları bu yüzden sanıldığından dardır ve olayın örgüsüne göre değerlendirilir.

Yasak olan tam olarak ne?

İçsel bilgiye dayanarak ilgili sermaye piyasası araçlarında işlem yapmak, suçun çekirdeğidir. Uygulamada dosyalar üç soruyu döndürür: kişi bilgiye ne zaman ve hangi kanaldan erişti; işlem bilgi ile açıklama arasındaki pencerede mi gerçekleşti; işlem davranışı kişinin geçmiş alışkanlığından sapıyor mu? Savunma da aynı sorular üzerinden kurulur: erişimin yokluğu, işlemin önceden planlandığının belgeleri ya da bağımsız bir gerekçenin varlığı.

Şirket içindekiler için pratik pusula

• Fiyata etki edebilecek bir sürecin içindeyseniz, açıklama yapılana dek ilgili araçlarda işlem düşünmeyin; şüpheniz varsa uyum biriminize sorun.
• Bilgiyi "yatırım tüyosu" olarak paylaşmak, hem sizi hem karşınızdakini riske sokar — sessizlik bir nezaket değil, yükümlülüktür.
• İhraççıların içsel bilgiye erişimi olanları listeleme ve açıklamaları KAP üzerinden usulüne göre yapma yükümlülükleri, bu suçun önleyici altyapısıdır; listede olmak suçlama değil, sorumluluk hatırlatmasıdır.