Ana Sayfa / Kripto Varlık Hukuku / Kripto Dolandırıcılığı (Sahte Borsa, Rug-Pull, Oltalama)
Kripto Dolandırıcılığı (Sahte Borsa, Rug-Pull, Oltalama): Mağdur Rehberi
Sahte borsa panelleri, bir gecede boşalan projeler ve cüzdan oltalamaları: kripto dolandırıcılığında iz sürme, delil ve şikâyet adımları.
Kripto dolandırıcılığının üç klasik yüzü var: sahte borsa (bakiyeniz sadece ekranda vardır), rug-pull (proje kasayla birlikte buharlaşır) ve oltalama (cüzdan yetkiniz tek imzayla boşaltılır). Üçünde de ilk saatlerde yapılanlar, dosyanın kaderini belirler.
Ortak ilk adım: zinciri fotoğraflayın
Kripto'nun mağdur lehine tek özelliği, transferlerin silinemez kayıtlı olmasıdır. Gönderdiğiniz her işlemin numarasını (TxID), karşı cüzdan adreslerini ve kendi cüzdan adresinizi eksiksiz kaydedin; blok tarayıcı ekranlarının görüntüsünü alın. Bu kayıtlar, paranın hangi platformda toplandığını gösterebilir — ve toplandığı yer kimlik doğrulaması yapan bir borsaysa, resmî taleplerle kapı aralanabilir.
Senaryoya göre ek hamleler
- Sahte borsa: Panel ekranları, sizi yönlendiren kişilerin hesapları ve ödeme kanalları (banka/kart/kripto) forex mağduriyetindeki düzenle arşivlenir; ilk 72 saat rehberimizdeki akış burada da geçerlidir.
- Rug-pull: Projenin tanıtım sayfaları, beyaz bültenleri, yöneticilerin sosyal medya hesapları kapanmadan kaydedilmelidir; sorumluların kimliklendirilmesi çoğu zaman bu izlerden yürür.
- Oltalama/cüzdan boşaltma: Kalan varlıkları derhâl yeni ve temiz bir cüzdana taşıyın, ele geçirilen cüzdana verilmiş harcama yetkilerini iptal edin; sahte siteyi ve mesajı (SMS/e-posta) delil olarak saklayın.
Paranın izi: TxID'den borsaya, borsadan bloke'ye
Kripto'nun mağdur lehine yanı, her transferin izlenebilir olmasıdır. Kilit nokta şudur: dolandırıcı çalınan varlığı nakde çevirmek için er ya da geç kimlik doğrulaması (KYC) zorunlu bir borsaya uğramak zorundadır. İzleme zinciri şöyle işler:
| Borsa türü | Süreç | Not |
|---|---|---|
| Yerli (SPK lisanslı KVHS) | Doğrudan savcılık müzekkeresi + KYC/işlem kayıtları | 7518 sayılı Kanun sonrası SPK denetiminde; iz sürme ve bloke görece hızlıdır. Lisanslı KVHS'lerde tedrici tasfiye hâlinde YTM koruması gündeme gelebilir |
| Yurt dışı borsa | Uluslararası adli yardım (istinabe/MLAT), Interpol koordinasyonu | Borsanın Türkiye'de tüzel kişiliği yoksa süreç uzar; yine de "hiçbir şey yapılamaz" doğru değildir — fon nakde çevrilirken KYC kaydına takılır |
Resmî süreç
Dolandırıcılık şüphesinde adres Cumhuriyet Başsavcılığıdır; dilekçeye zincir kayıtları, yazışmalar ve ödeme belgeleri eklenir. Paranın izlendiği borsalara resmî makamlar üzerinden yazılan yazılar, hesap sahiplerinin tespitinde kilit rol oynar. Olayın izinsiz hizmet boyutu varsa SPK bildirimi, şüpheli para hareketi boyutu için MASAK mekanizması ayrıca devrededir.
Lisanslı platformdaysanız: dört hukuki dayanak
Olay Türkiye'de faaliyet izni almış bir platformda geçtiyse, elinizde genel dolandırıcılık hükümlerinin ötesinde somut dayanaklar vardır.
İzinsiz platform ve erişim engeli
Olay izinsiz bir platformda geçtiyse tablo değişir. İzin almaksızın kripto varlık hizmet sağlayıcılığı faaliyeti yürütmek Kanun'un 109/A maddesinde suç olarak düzenlenmiştir; tedbir tarafında ise 99/A maddesi uyarınca m.96, m.99 ve reklamlar bakımından m.100/1 hükümleri uygulanır.
Ancak dürüst olmak gerekir: erişim engeli paranızı geri getirmez. İzinsiz platformda, yukarıda sayılan dört korumanın hiçbiri uygulatılamaz — çünkü karşınızda bu yükümlülüklere tabi, denetlenen bir muhatap yoktur.
Gerçekçi beklenti ve ikinci tur uyarısı
Geri kazanım; paranın nereye aktığına, geçen süreye ve faillerin erişilebilirliğine bağlıdır — kimse sonuç garanti edemez. Ve klasik uyarı: mağdur listeleri el değiştirir; sizi arayıp ön ödemeli "fon kurtarma" vaat edenler, dolandırıcılığın ikinci turudur. Meşru süreç savcılık ve avukat üzerinden yürür.
Sık Sorulan Sorular
Cüzdanımı kendi hatamla onayladım; yine de şikâyet edebilir miyim?
Evet. Oltalama kurgusu, mağdurun bir onay vermesi üzerine kuruludur; onayın aldatma sonucu alınmış olması şikâyetin önünde engel değildir.
Küçük bir tutar kaybettim; uğraşmaya değer mi?
Şikâyetler birleştiğinde failler görünür olur; sizin küçük dosyanız, büyük bir soruşturmanın parçası olabilir. En azından bildirim bırakmak, başka mağdurları da korur.
Yurt dışı borsaya yazı yazılabilir mi?
Resmî makamlar uluslararası iş birliği kanallarını kullanabilir; süreç uzun olabilir ama işlem numaralarınız eksiksizse imkânsız değildir.
Gönderdiğim kriptoyu geri alabilir miyim? Chargeback (ters ibraz) yapılır mı?
Doğrudan bir cüzdana gönderdiğiniz kripto, blokzincirin geri döndürülemez yapısı nedeniyle kart işlemlerindeki gibi chargeback ile iade edilemez. Tek istisna, kripto'yu kredi/banka kartıyla satın aldıysanız o kart işlemine karşı bankaya ters ibraz başvurusudur. Doğrudan kripto transferinde geri kazanım başka yoldan yürür: TxID ile fon bir borsaya kadar izlenir, borsanın uyum birimine ve savcılığa ivedilikle başvurularak hesabın dondurulması ve KYC bilgilerinin paylaşılması istenir. Bu yüzden ilk saatlerde harekete geçmek kritiktir.
Yurt dışı, lisanssız bir borsada/platformda dolandırıldım; yapılabilecek bir şey var mı?
Zorlaşır ama imkânsız değildir. Fail ve fonlar yurt dışında olsa bile, para Türkiye'deki hesaplara/cüzdanlara ulaştığından ya da nakde çevrilirken KYC zorunlu bir borsaya uğradığından iz sürülebilir; savcılık uluslararası adli yardım (istinabe) ve Interpol mekanizmalarını işletebilir. Bu süreçler daha uzundur. Önleyici tarafta ise en güçlü koruma, işlemleri SPK'nın lisanslı kripto varlık hizmet sağlayıcıları (KVHS) listesindeki platformlarda yapmaktır; lisanslı KVHS'lerde denetim ve — tedrici tasfiye hâlinde — Yatırımcı Tazmin Merkezi koruması söz konusu olabilirken, lisanssız platformlarda bu güvenceler yoktur.
Lisanslı platformda mağdur oldum; hangi hükümlere dayanabilirim?
Dördüne: sorumsuzluk kaydının geçersizliği ve zorunlu dâhili şikâyet mekanizması (SPKn m.35/C-1), cüzdan ve işlem kayıtlarının güvenli ve takip edilebilir tutulması (m.35/C-5), müşteri varlıklarının platform malvarlığından ayrı ve haczedilemez olması (m.35/C-7) ve uyuşmazlığın genel hükümlere tabi olması (m.35/C-4).
İşlem kayıtlarımı platformdan talep edebilir miyim?
Evet. Cüzdan ve hesap kayıtları güvenli, erişilebilir ve takip edilebilir şekilde tutulmak; işlem kayıtlarının bütünlüğü, doğruluğu ve gizliliği sağlanmak zorundadır (SPKn m.35/C-5). Talebinizi bu hükme dayandırın.
İzinsiz bir platformda mağdur oldum; Kurula başvurmanın faydası var mı?
Tedbir tarafında var. İzinsiz faaliyet internet üzerinden yürütülüyorsa içeriğin çıkarılmasına ve/veya erişimin engellenmesine Kurul karar verir ve karar Erişim Sağlayıcıları Birliğine gönderilir (SPKn m.99/3); ayrıca izinsiz faaliyet m.109/A'da suç olarak düzenlenmiştir. Ancak erişim engeli paranızı geri getirmez; izinsiz platformda m.35/C korumaları uygulatılamaz.
Bir kripto dolandırıcılığının mağduru musunuz?
İşlem numaralarınız ve yazışmalarınız tazeyken iletin; bu alanda çalışan avukata yönlendirelim.
Resmî Kaynaklar
MASAK — Mali Suçları Araştırma Kurulu — https://masak.hmb.gov.trSPK Resmî Sitesi (duyurular ve yetkili/izinli kuruluş listeleri) — https://spk.gov.trIII-35/B.2 sayılı KVHS Çalışma Usul ve Esasları Tebliği — https://www.alomaliye.com/2025/03/13/kripto-varlik-hizmet-saglayicilarin-calisma-usul-ve-esaslari-iii-35-b-2/Bu rehber genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olaya ilişkin hukuki görüş niteliği taşımaz ve avukat–müvekkil ilişkisi doğurmaz. İçerikteki hiçbir bilgi yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Karar ve tutar bilgileri SPK'nın kamuya açık resmî bültenlerinden aynen aktarılmıştır; itiraz ve dava süreleri kararın ilgilisine tebliğ tarihinden işler, bülten yayım tarihi süre başlangıcı değildir. Bu site, Sermaye Piyasası Kurulu ile bağlantılı resmî bir kuruluş değildir; addaki "SPK hukuku" ifadesi hukuk alanını belirtir.