Ana Sayfa / Yatırımcı Okulu / Emir Türleri
Emir Türleri: Limit, Piyasa ve Piyasadan Limite Emir Nedir? (Borsa İstanbul)
Kısa cevap: Borsada emir verirken iki şeyi seçersiniz: emrin fiyatının nasıl belirleneceği (fiyat yöntemi) ve emrin ne kadar süre geçerli kalacağı (geçerlilik süresi). Borsa İstanbul Pay Piyasası'nda başlıca fiyat yöntemleri limit emir ve piyasadan limite emirdir; ayrıca tek fiyat seanslarında dengeleyici emirler kullanılır. Önemli bir ayrıntı: klasik "piyasa" emri yöntemi, 1 Mart 2021'den beri Pay Piyasası'nda kullanılmamaktadır (VİOP'ta kullanılır). Bu rehber, doğru emir türünü seçerek işlemleriniz üzerinde nasıl kontrol kuracağınızı anlatır — emirlerin arka planda nasıl eşleştiğini Borsa Nasıl Çalışır rehberimizde ele aldık.
Fiyat yöntemleri: fiyatı siz mi belirlersiniz, piyasa mı?
Geçerlilik süreleri: emir ne kadar yaşar?
VİOP'ta (türev piyasası) ayrıca Gerçekleşmezse İptal Et (GİE) — ya tamamı gerçekleşir ya da tamamı iptal — ve Tarihli (TAR) gibi süre tipleri kullanılır. Not: Pay Piyasası'nda emirlerin azami geçerlilik süresi belirli bir takvim süresiyle (uygulamada 30 takvim günü) sınırlıdır; bu tür teknik kurallar Borsa prosedürlerinde belirlenir ve zaman zaman güncellenebilir.
Özel emir türleri
Temel türlerin ötesinde bazı özel emirler de vardır: şarta bağlı emir (belirlenen bir aktivasyon fiyatına ulaşılınca aktif olan emir — bir tür otomatik tetikleyici), kısmi görünme koşullu (rezerv) emir (emrin yalnız bir kısmının defterde görünmesi), ve büyük işlemler için orta nokta / ağırlıklı ortalama fiyat emirleri gibi. Bu emirler daha ileri düzey stratejiler içindir; başlarken limit ve piyasadan limite emirleri iyi kavramak yeterlidir.
Hangi emri ne zaman kullanmalı?
Pratik bir çerçeve: Belirli bir fiyattan almak/satmak istiyorsanız ve beklemeye razıysanız limit emir kullanın — kontrolü elinizde tutar. Hızlı işlem istiyorsanız ama "her fiyattan" riskinden kaçınmak istiyorsanız piyasadan limite emir uygundur. Emrinizi gün içinde geçerli tutmak yeterliyse günlük süre; anında (tam/kısmi) gerçekleşme isteyip kalanını iptal ettirmek istiyorsanız KİE seçin. Her emirden sonra ekstrenizden emrin gerçekleşip gerçekleşmediğini ve fiyatını teyit etmeyi alışkanlık edinin; bir sorun görürseniz zamanında itiraz edin.
Sık Sorulan Sorular
Limit emir ile piyasadan limite emir arasındaki fark nedir?
Limit emir belirlediğiniz fiyat ve miktarla verilir, gerçekleşmeyen kısım o fiyattan pasifte bekler. Piyasadan limite emir fiyatsız verilir, en iyi fiyatla eşleşir ve gerçekleşmeyen kısım son işlem fiyatından limit emre dönüşerek bekler.
Borsada 'piyasa' emri verebilir miyim?
Pay Piyasası'nda klasik piyasa emri yöntemi 1 Mart 2021'den beri kullanılmamaktadır; fiyatsız işlem için piyasadan limite emir kullanılır. Piyasa emri türev piyasası olan VİOP'ta kullanılır.
Kalanı İptal Et (KİE) ne demek?
Emir girildiği anda tamamı veya bir kısmı gerçekleşir; gerçekleşmeyen kısım pasifte beklemeden anında iptal edilir.
Emrim gün sonunda ne olur?
Günlük (GÜN) süreli bir emir, girildiği gün boyunca geçerlidir; gün sonuna kadar eşleşmezse sistem tarafından otomatik olarak iptal edilir.
Hangi emir türünü kullanmalıyım?
Belirli bir fiyattan işlem isteyip beklemeye razıysanız limit emir; hızlı ama kontrollü işlem isterseniz piyasadan limite emir uygundur. Süre olarak gün içi için günlük, anında gerçekleşme için KİE seçilebilir.
Emir gerçekleşmesiyle ilgili bir uyuşmazlık mı yaşadınız?
Geç veya hatalı gerçekleşen emirlerde hak arama yolları vardır. Durumunuzu iletin; bu alanda çalışan avukata yönlendirelim.
İletişim FormuResmî Kaynaklar
Borsa İstanbul — Emirler — https://www.borsaistanbul.com/tr/sayfa/391/emirlerBorsa İstanbul — Pay Piyasası Prosedürü — https://www.borsaistanbul.com/files/pay-piyasasi-proseduru.pdfBorsa İstanbul — Pay Piyasası — https://www.borsaistanbul.com/tr/sayfa/181/pay-piyasasiBu rehber genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olaya ilişkin hukuki görüş niteliği taşımaz ve avukat–müvekkil ilişkisi doğurmaz. İçerikteki hiçbir bilgi yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Karar ve tutar bilgileri SPK'nın kamuya açık resmî bültenlerinden aynen aktarılmıştır; itiraz ve dava süreleri kararın ilgilisine tebliğ tarihinden işler, bülten yayım tarihi süre başlangıcı değildir. Bu site, Sermaye Piyasası Kurulu ile bağlantılı resmî bir kuruluş değildir; addaki "SPK hukuku" ifadesi hukuk alanını belirtir.